Acute Respiratory Distress Syndrome (ARDS) is een acute, levensbedreigende vorm van ademhalingsfalen die ontstaat als reactie op een ernstige, systemische ziekte of een direct trauma aan de longen. Bij ARDS ontstaat er een massale, ongecontroleerde ontstekingsreactie in het longweefsel. Dit leidt ertoe dat de microscopisch kleine bloedvaten in de longen gaan lekken, waardoor de longblaasjes (alveoli) volstromen met ontstekingsvocht. Hierdoor is de opname van zuurstof in het bloed vrijwel onmogelijk geworden.

Oorzaken van ARDS

ARDS ontwikkelt zich nooit op zichzelf; het is altijd een complicatie van een andere ernstige medische toestand. De oorzaken worden grofweg ingedeeld in directe en indirecte longschade:

  • Directe longschade: Een zware, diffuse longontsteking (bacterieel of viraal, zoals bij COVID-19 of ernstige influenza), aspiratie van maaginhoud, bijna-verdrinking of het inademen van toxische gassen of rook.

  • Indirecte longschade: Sepsis (een ernstige, ontspoorde infectie in de bloedbaan), ernstig meervoudig trauma (polytrauma), een zware alvleesklierontsteking (pancreatitis) of massale bloedtransfusies na groot bloedverlies.

Symptomen en Verloop

ARDS ontwikkelt zich snel, meestal binnen 24 tot 72 uur na de initiële uitlokkende gebeurtenis. De symptomen zijn extreem heftig:

  • Acute, extreme kortademigheid en naar adem happen (luchthonger).

  • Een zeer snelle ademhaling (tachypneu) en een sterk verhoogde hartslag.

  • Cyanose: een blauwe of grauwe verkleuring van de lippen, nagelbedden en huid door een kritiek zuurstofgebrek.

  • Verwardheid, angst, extreme onrust en uiteindelijk sufheid of coma door zuurstofgebrek in de hersenen.

Diagnose en Behandeling

De diagnose wordt gesteld op de intensive care op basis van het klinische beeld, een röntgenfoto of CT-scan van de longen (die aan beide kanten een volledig "witte" long laat zien door het vocht) en een bloedgasanalyse die een extreem laag zuurstofgehalte in het bloed aantoont, ondanks het toedienen van extra zuurstof.

ARDS is een medische noodsituatie met een hoog sterftecijfer (30 tot 45 procent). Behandeling kan alleen plaatsvinden op de Intensive Care Unit (ICU). Patiënten worden vrijwel altijd kunstmatig beademd met een speciale strategie (longprotectieve beademing) om verdere schade te voorkomen. Vaak worden patiënten in buikligging (prone positioning) gebracht om de achterste delen van de longen beter te ventileren. Ondertussen moet de onderliggende oorzaak (zoals de sepsis) agressief worden bestreden met medicatie.