Het Respiratoir Syncytieel Virus, overal kortweg aangeduid als het RSV, is een zeer besmettelijk en wereldwijd voorkomend virus dat infecties van de luchtwegen veroorzaakt. Vrijwel elk kind maakt voor zijn tweede levensjaar minstens één RSV-infectie door. Hoewel het virus bij gezonde volwassenen en oudere kinderen meestal niet meer dan een milde verkoudheid veroorzaakt, is het bij jonge baby's en kwetsbare ouderen de belangrijkste oorzaak van ernstige lagere luchtweginfecties, zoals bronchiolitis en longontsteking.

Transmissie en Pathologie

RSV verspreidt zich gemakkelijk via druppeltjes in de lucht door hoesten, niezen of praten, maar ook via direct contact en besmette oppervlakken (het virus kan urenlang overleven op speelgoed of deurklinken). Wanneer het virus bij een jonge baby doordringt tot de kleinste vertakkingen van de longen (de bronchioli), raken deze ernstig ontstoken. De binnenkant van deze smalle buisjes zwelt op en er wordt veel dik slijm geproduceerd, waardoor de luchtwegjes bij een baby (die al erg nauw zijn) snel verstopt raken. Dit ziektebeeld heet bronchiolitis.

Symptomen

Bij baby's en jonge kinderen begint de infectie vaak als een normale verkoudheid met een loopneus en lichte koorts. Na enkele dagen kan het virus naar de lagere luchtwegen zakken, wat leidt tot:

  • Een hevige, rammelende hoest.

  • Een snelle, moeizame en oppervlakkige ademhaling.

  • Intrekkingen: het zichtbaar intrekken van de huid tussen de ribben en onder het borstbeen tijdens het ademen, wat wijst op ademnood.

  • Een piepende of zagende ademhaling (wheezing).

  • Neusvleugelen: het wijd opengaan van de neusvleugels bij elke inademing.

  • Slecht drinken en lusteloosheid, wat snel kan leiden tot uitdroging.

Diagnose en Behandeling

De diagnose wordt in de praktijk vaak gesteld op basis van het klinische beeld, maar kan definitief worden bevestigd met een neusswab (sneltest of PCR).

Er bestaat geen specifiek medicijn om het virus te doden. De behandeling van een ernstige RSV-infectie is volledig ondersteunend. Als een baby te weinig zuurstof in het bloed heeft of uitgeput raakt door het zware ademen, is een ziekenhuisopname noodzakelijk. Hier krijgt het kind extra zuurstof (vaak via een neusbril met een hoge luchtstroom, Optiflow) en eventueel voeding via een sonde als drinken niet meer lukt. Preventief kunnen kwetsbare premature baby's tijdens het RSV-seizoen (de wintermaanden) worden beschermd met antistoffen (passieve immunisatie).