Sinusitis, oftewel een bijholteontsteking, wordt in eerste instantie vaak gezien als een probleem van de KNO-arts (keel-, neus- en oorarts). De bovenste en onderste luchtwegen vormen anatomisch en immunologisch gezien echter één doorlopend systeem ("united airways"). Wanneer een chronische ontsteking van de neusbijholten direct invloed heeft op de lagere luchtwegen (de bronchiën en de longen), spreekt men in de geneeskunde van het sinu-bronchiaal syndroom.
Wat is Sinusitis?
Sinusitis is een ontsteking van het slijmvlies in de neusbijholten, zoals de voorhoofdsholten of de kaakholten. Dit wordt meestal veroorzaakt door een virus (bijvoorbeeld na een verkoudheid) of een allergie, waardoor de nauwe afvoerkanalen van de holten verstopt raken. Slijm hoopt zich op, wat kan leiden tot een secundaire bacteriële infectie. Symptomen zijn een verstopte neus, een drukkende of bonzende pijn in het gezicht (vooral bij vooroverbuigen) en een verminderde reuk.
Het Sinu-Bronchiaal Syndroom: De Connectie
Bij het sinu-bronchiaal syndroom reist de ontsteking als het ware van boven naar beneden. Dit mechanisme verloopt via twee hoofdwegen:
-
Post-nasal drip: Dit is het fenomeen waarbij geïnfecteerd en bacterierijk slijm uit de bijholten constant langs de achterkant van de keelholte naar beneden druppelt. 's Nachts, tijdens het slapen, kan dit slijm ongemerkt in de luchtpijp en de bronchiën terechtkomen (micro-aspiratie). Dit irriteert de lagere luchtwegen en lokt ontstekingen uit.
-
De naso-bronchiale reflex: Irritatie van het neusslijmvlies kan via het zenuwstelsel een reflexmatige vernauwing van de bronchiën veroorzaken.
Symptomen en Gevolgen
Patiënten met het sinu-bronchiaal syndroom hebben niet alleen last van de typische sinusitisklachten, maar ook van hardnekkige longklachten:
-
Een chronische, vaak productieve hoest die vooral 's ochtends en 's nachts opspeelt (door het liggend slikken van het slijm).
-
Een piepende ademhaling en kortademigheid.
-
Het verergeren van reeds bestaande aandoeningen zoals astma of chronische bronchitis; astmapatiënten zijn vaak onmogelijk goed in te stellen zolang hun sinusitis niet is behandeld.
Diagnose en Behandeling
De diagnose wordt gesteld op basis van het gecombineerde klinische beeld, een CT-scan van de bijholten en eventueel longfunctieonderzoek.
De behandeling moet tweeledig zijn: het aanpakken van de bron én de gevolgen. De sinusitis wordt behandeld met neussprays (corticosteroïden), zoutwaterspoelingen (met een neusdouche) en in het geval van een bacteriële infectie met antibiotica. Tegelijkertijd worden de lagere luchtwegen ondersteund met inhalatiemedicatie (luchtwegverwijders). Pas wanneer de bovenste luchtwegen volledig vrij van ontsteking zijn, zullen de chronische longklachten verdwijnen.