COPD, wat staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, is een verzamelnaam voor twee chronische longziekten: chronische bronchitis en longemfyseem. Het is een progressieve aandoening, wat betekent dat de schade aan de longen onomkeerbaar is en in de loop van de tijd langzaam verergert. Bij chronische bronchitis zijn de vertakkingen van de luchtwegen constant ontstoken, wat leidt doortot overtollige slijmproductie. Bij longemfyseem gaan de longblaasjes langzaam verloren, waardoor er minder zuurstof in het bloed kan worden opgenomen.

Oorzaken van COPD

De absolute hoofdoorzaak van COPD is roken. Ongeveer 80 tot 90 procent van alle COPD-gevallen wordt veroorzaakt por langdurig tabaksgebruik. De schadelijke stoffen in rook beschadigen de trilharen en het weefsel in de longen permanent. Andere risicofactoren zijn langdurige blootstelling aan houtrook, chemicaliën, fijnstof of giftige gassen op de werkplek (passief roken). In zeldzame gevallen kan een genetisch defect, bekend als alfa-1-antitryptsine-deficiëntie, de oorzaak zijn.

Symptomen

COPD ontwikkelt zich langzaam, waardoor symptomen vaak pas op latere leeftijd (boven de 40) duidelijk merkbaar worden. Veelvoorkomende symptomen zijn:

  • Chronisch hoesten, in de volksmond vaak een "rokershoest" genoemd.

  • Het dagelijks opgeven van veel slijm (sputum).

  • Kortademigheid, in het begin alleen bij zware inspanning, later ook bij alledaagse activiteiten zoals traplopen of aankleden.

  • Een verminderd energieniveau en extreme vermoeidheid.

  • Gewichtsverlies en verlies van spiermassa in latere stadia.

Diagnose en Behandeling

Een spirometrie-onderzoek is de gouden standaard om COPD vast te stellen. Hierbij wordt gemeten hoeveel lucht iemand kan uitblazen en hoe snel dit gaat.

Hoewel COPD niet te genezen is, kan de progressie aanzienlijk worden vertraagd. De allerbelangrijkste stap in de behandeling is direct stoppen met roken. Medicamenteuze behandeling bestaat uit luchtwegverwijders om de ademhaling te vergemakkelijken en ontstekingsremmende inhalatoren om exacerbaties (plotselinge longaanvallen) te verminderen. Daarnaast spelen longrevalidatie, fysiotherapie om de conditie te verbeteren en een aangepast dieet een cruciale rol bij het behoud van de kwaliteit van leven. In zeer ernstige gevallen is constante zuurstoftherapie noodzakelijk.