Bronchiëctasieën is een chronische aandoening van het ademhalingsstelsel die gekenmerkt wordt door een blijvende, abnormale verwijding en beschadiging van de bronchiën (de vertakkingen van de luchtpijp). Door de beschadiging verliezen de luchtwegen hun elasticiteit en kunnen de trilharen het slijm niet meer effectief naar boven transporteren. Dit leidt tot een vicieuze cirkel van slijmophoping, bacteriële infecties en verdere achteruitgang van het longweefsel.

Oorzaken van Bronchiëctasieën

Bronchiëctasieën is meestal het gevolg van een eerdere, ernstige beschadiging van de longen of een onderliggende chronische ziekte. Veelvoorkomende oorzaken zijn:

  • Ernstige of slecht behandelde longinfecties in het verleden, zoals een zware longontsteking, kinkhoest of tuberculose.

  • Erfelijke aandoeningen, met name mucoviscidose (taaislijmziekte) en primaire ciliaire dyskinesie (een stoornis in de werking van de trilharen).

  • Immuundeficiënties, waardoor het lichaam infecties niet goed kan afweren.

  • Aspiratie: het chronisch inademen van maaginhoud door reflux, wat de luchtwegen irriteert en beschadigt.

Symptomen

De symptomen ontwikkelen zich meestal geleidelijk en kunnen in de loop der jaren verergeren. De meest prominente klachten zijn:

  • Een chronische, dagelijkse hoest waarbij grote hoeveelheden dik, vaak vies ruikend en groen/geel slijm (sputum) worden opgehoest.

  • Bloedspuwing (hemoptoë): het ophoesten van bloedspoortjes door beschadigde bloedvaten in de luchtwegen.

  • Toenemende kortademigheid, vooral tijdens fysieke inspanning.

  • Een fluitende of reutelende ademhaling.

  • Terugkerende luchtweginfecties die telkens met antibiotica behandeld moeten worden.

  • Chronische vermoeidheid en gewichtsverlies.

Diagnose en Behandeling

De diagnose kan niet betrouwbaar worden gesteld met een gewone röntgenfoto. Een hoge-resolutie CT-scan (HRCT) van de borstkas is noodzakelijk om de verwijde luchtwegen duidelijk in beeld te brengen.

Hoewel de anatomische schade aan de bronchiën onomkeerbaar is, richt de behandeling zich op het voorkomen van infecties en het klaren van het slijm. Patiënten leren ademhalingstechnieken en gebruiken hulpmiddelen (zoals een flutter) om het slijm los te trillen en op te hoesten. Antibiotica worden ingezet bij acute infecties (exacerbaties), soms profylactisch in de vorm van verneveling. Een goede hydratatie en regelmatige lichaamsbeweging zijn eveneens cruciaal om de longen zo schoon mogelijk te houden.